هنر

* ورود عکس برگردان
در چنین شرایطی تحفه تازه ای به نام عکس برگردان وارد کشور شد و با توجه به استقبال مردم استفاده از آن در قلمدان سازی رواج یافت و این کار اگرچه باعث پایین آمدن قیمت فرآورده های و افزایش تولید شد ، معهذا لطمه ای غیر قابل جبران نیز بر پیکر قلمدان سازی وارد آمد . از آن جا که عکس برگردان در عر ض چند ثانیه بر روی قلمدان منتقل می شد نقاشان به تدریج از گردونه تولید خارج شدند و قلمدان ها از پشت ویترین مغازه ها و از روی بساط فروشندگان به پشت ویترین موزه‌ها و به داخل گنجینه های کلکسیونیر ها و مجموعه داران نقل مکان کرد . اما بعد از مدتی پاپیه ماشه سازان که به حقانیت کار و هنرشان اعتقاد داشتند از در دیگری وارد میدان شدند و این بار کوشیدند با تهیه و تولید وسایل مصرفی شایستگی تازه ای برای خود کسب کنند که موفق هم شدند و دامنه توفیقشان به امروز نیز رسیده و اکنون علاوه بر اصفهان که یکی از مراکز عمده تهیه این گونه محصولات به حساب می آید در سایر نقاط کشور نیز گروهی به طور پراکنده به ساخت و پرداخت پاپیه ماشه اشتغال دارند و فرآورده هایی نظیر رحل قرآن ، قاب آیینه ، جلد آلبوم ، جلد کتاب ، جعبه‌های قرآن ، لیوان های جای قلم ، جاپاکتی ، قاب عکس ، قوطی انواع پودرها ، جعبه جواهر و... تولید می کنند .

* چگونگی تولید در حال حاضر
درحال حاضر برای تولید فرآورده های پاپیه ماشه روش هایی اعمال می شود که اگرچه تا حدودی به شیوه‌های تولید‌سنتی‌شبیه است ولی عمدتاً دارای تفاوتهایی نیز باآنچه در گذشته اعمال می‌شده است.
شیوه تولید هم اینک به این صورت است که برای تهیه مصنوعات مسطح مانند جلد آلبوم ، جلد کتاب ، قاب آیینه ، سطح رحل قرآن و ... هنرمند ابتدا یک برگ کاغذ سفید مرغوب را که طول و عرض آن حداقل 4 سانتی متر بیش از طول و عرض محصول مورد نظر است در آب خیسانده و به روی قطعه سنگ مرمری که معمولاً ابعاد آن 1550 60 سانتی متر است پهن می نماید . به گونه ای که حباب هوا در زیر کاغذ باقی نماند . بعد کاغذهای کاهی نامرغوب و اکثراً ورق های روزنامه را که قبلاً به اندازه دلخواه بریده شده در محلول سریش فرو برده و بر روی آن می چسباند و این کار را آنقدر ادامه می دهد تا ضخامت اورا ق روزنامه ای می چسباند سپس تخته مسطحی را روی آن گذاشته و به وسیله پرس های کوچک دستی یا وزنه سنگین تحت فشار قرار می دهد. بعد از گذشت مدت زمانی حدود 24 ساعت و خشک شدن مقوا آن را به وسیله ی گزن(8) بریده و گونیا می نماید.
در صورتی که ساخت جعبه های استوانه ای و مدور با مکعب مستطیل و سایر حجم های هندسی مورد نظر باشد بعد از ساختن جدار خارجی(به گونه ای پیش گفته) به وسیله قالب هایی که دارای شکل دلخواه است سایر قسمت های محصول را فراهم نموده و پس از خشک شدن به یکدیگر می چسبانند و گوشه ها و زوایای آن را به وسیلۀ سوهان هموار نموده و آماده ی تحویل به نقاش می نمایند.
* نقاشی پاپیه ماشه
نقاشان پاپیه ماشه ابتدا سطوح داخلی کار را با یک رنگ آستر (از جنس رنگ روغنی) می پوشانند. در این مرحله چنانچه برای پوشش زمینه از رنگ روشن استفاده کرده باشد ابتدا یک لایه از لعاب کتیرا را با قلم مو بر روی سطوح مالیده پس از آن به طراحی و رنگ آمیزی نقوش می پردازند. ولی چنانچه برای پوشش زمینه از رنگ سیاه یا سایر رنگ های سیر استفاده کرده باشند بعد از آغشتن آن با لعاب کتیرا به نسبت نوع نقشی که تصمیم به پیاده کردنش دارند، به رنگ آمیزی زمینه و پس از آن ترسیم نقوش می پردازند بعد از اتمام این عملیات، نوبت به روغن کاری محصول می رسد(9)زیرا از آنجا که رنگ های مورد استفاده در ترسیم نقوش، از نوع رنگ های "گواش" با آکوارل(10) است و به آسانی با آب پاک می شود، به منظور شفافیت بخشیدن به فرآورده و ثبوت رنگ ها، روی آن را با روغن مخصوصی می پوشانند.
در گذشته این روغن را خود پاپیه ماشه سازان یا نقاشان با فرمولی که در اختیار داشتند می ساختند ولی در حال حاضر، معمولاً از روغن های سادیلوکس که توسط کارخانجات رنگ سازی تولید می شود استفاده می کنند. روغن کاری سه بار انجام می شود و هر بار با قلم موی نرم، قشری نازک از روغن که در حقیقت حکم شالاک را دارد به تمام سطوح داخلی و خارجی مالیده می شود.
* توضیحات
(1) یعنی در فاصله ی سال های 451 تا حدود 617 هجری قمری
(2) نقشی که بر روی قطعه یی فلز حکاکی نموده و هنگام کار آن را حرارت داده و با فشار ضربات چکش بر روی جلد کتاب منعکس می ساختند.
(3) از اجزای مهم طرح های استیل ایرانی بوده و مرکب از خطوط منحنی مارپیچ که در زمینه ی کاشیکاری، گچ بری و نقاشی به رنگ های متمایز طرح می شود و شاخه های کوتاه و برگ و گل از ساقه ی مارپیچی آن منشعب می گردد، می باشد.
طرح های اسلیمی که به عقیده عده یی از صاحبنظران اصلاً از خط سبز نشأت گرفته، بعد از ظهور دین اسلام و به دلیل منع نقاشی موجودات زنده، رواج یافته است و امروزه بیش از پنجاه طرح اسلیمی وجود دارد.
(4) منظور سال های بعد از 783 هجری قمری است.
(5) نقوش اسلیمی که با ظرافت و زیبایی بسیاری آن را از چرم نازک بریده و بر روی جلدهای چرمی کتاب می چسباندند.
(6) سال های 908 تا 1145 هجری قمری (1502 تا 1722 میلادی)
(7) معروف ترین نقاش گل و بوته ساز این دوره که در دوره ی خود شهرت فراوانی نیز داشته استاد لطفعلی است که هم اینک نیز نمونه های متعددی از کارهایش در موزه ی پارس شیراز و سایر موزه‌های داخلی موجود است.
(8) تیغه ی تیزی که معمولاً کفاشان و صحافان برای بریدن چرم و مقوا از آن استفاده می کنند.
(9) این عمل باید در محلی سربسته و کاملاً دور از گرد و غبار انجام شود تا در حین کار ذرات غبار روی روغن ننشیند.
(10) رنگ هایی که در آب قابل حل شدن هستند.
(11) صمغی که به صورت ورقه یی نازک برای شفاف کردن سطح اشیاء مورد استفاده قرار می گیرد.