آموزش و پرورش به صورت امروزی با تشكیل مدارس جدید از اوایل قرن بیستم میلادی آغاز شده است و پیش از آن تعلیم و تربیت به صورت عمده در مكتب خانه ها صورت می گرفت.

مكتب خانه ها در سراسر كشور پراكنده بودند و روحانیون و علمای مذهبی اداره آن ها را به عهده داشتند. برنامه آموزشی و درسی منظم و یكسانی بر این مكتب خانه ها حكمفرما نبود. در هر مكتب خانه، ملای مكتب به تناسب تجربه های شخصی و شرایط جامعه، مواد درسی و چگونگی آموزش آنها را انتخاب می كرد، سن ورود دانش آموزان به مكتب خانه، زمان تشكیل كلاس ها، طول مدت تشكیل كلاس ها و همچنین تقدم و تاخر آموزش ها ازاد و در اختیار مكتبدار بود.
تدوین و تصویب اولین دستور تعلیمات شش ساله ابتدایی و سه ساله متوسطه در سال ۱۲۸۸از سوی وزارت معارف، نخستین اقدام برای تشكیل مدارس جدید به حساب می آید. در این زمینه قانون اساسی معارف بیشترین تأثیر را به جای گذاشت كه در سال ۱۲۹۰ به تصویب شورای عالی معارف رسید. این قانون، تعلیمات ابتدایی را برای عموم ایرانیان اجباری كرد و همه افراد را مكلف ساخت تا اطفال خود را از سن هفت سالگی به تحصیل معلومات ابتدایی وادارند. در آن زمان طول دوره ابتدایی شش سال بود.
از سال ۱۳۱۶ تاكنون ، طی چند برنامه آموزشی كه از سوی وزارت آموزش و پرورش اعلام شده، ساخت اختصاص یافته به آموزش هنر در پایه های چهارم و پنجم؛ چهار ساعت در هفته می باشد. در آخرین مصوبه شورای عالی آموزش و پرورش در سال ۱۳۷۳ در هر یك از پایه های سوم ، چهارم و پنجم یك هفته، یك ساعت و یك هفته دیگر دو ساعت به درس هنر اختصاص یافته است. این مصوبه هم چنان به قوت خود باقی است.
بررسی كتاب های درسی دوره ابتدایی نشان می دهد كه تا سال ۱۳۷۳ برای كلاسهای چهارم و پنجم كتاب هایی با عنوان «آموزش هنر (نقاشی –كاردستی – خوش نویسی) چاپ شده است، اما برای كلاس های ا ول و دوم و سوم، تدوین سیستم آموزش هنر به عهده آموزگار بوده است. از سال ۱۳۷۴ هیچ كتابی برای درس هنر چاپ نشده است. از آن جا كه برنامه درسی هنر نیز وجود نداشته است، درس هنر در دبستان رها شده و هرآموزگاری با توجه به ذوق، سلیقه، اگاهی و توانایی های خود ساعت هنر را اداره كرده است. در سال ۱۳۷۸ دفتر برنامه ریزی و تالیف كتب درسی تصمیم گرفت كه برای درس هنر برنامه ای را تهیه كند. در این سال مطالعات اولیه انجام شد و در سال ۱۳۷۹ برنامه موقت تهیه و به دبستان های سراسر كشور فرستاده شد. در این برنامه رویكردها، اهداف، محتوا و ارزش یابی درس هنر به طور خلاصه و با بیانی ساده تهیه شده است تا راهنمای معلم برای درس هنر باشد.
در سال ۱۳۷۹ چكیده پژوهش های انجام شده در زمینه «هنر كودكان» از دانشگاههای هنر و علوم تربیتی تهران جمع آوری، مطالعه و دسته بندی شد. هم چنین، پرسشنامه هایی كه به همراه برنامه موقت فرستاده شده بود، گردآوری، استخراج، جمع بندی و تحلیل شد.
به این ترتیب مجموعه ای از پژوهش ها، نظرات و تجربه های ایران و كشورهای دیگر درباره آموزش هنر در دبستان ها مبنای كار تهیه «راهنمای برنامه درسی و هنر دوره ابتدایی» قرار گرفت. 

منبع: 

راهنمای برنامه درسی دوره ابتدایی (جزوه) از گروه برنامه ریزی درسی هنر – سازمان پژوهش و برنامه ریزی درسی وزارت آموزش و پرورش – ۱۳۸۰